روز جهانی هپاتیت
مطالب آموزشی به مناسبت روز جهانی هپاتیت
شعار انتخابی سازمان جهانی بهداشت (WHO) برای سال ۲۰۲۰ میلادی(۱۳۹۹ شمسی)
"Find The Missing Millions"
" بیاییم میلیونها بیمار ناشناخته هپاتیت را شناسایی کنیم "
فرارسیدن روز جهانی هپاتیت (7مرداد-۲۸ جولای) فرصتی کم نظیر درراستای افزایش آگاهی عموم جامعه نسبت به راه های انتقال، پیشگیری ودرمان هپاتیت های ویروسی است.همه ما متعهد هستیم با استفاده از ظرفیت های نظام سلامت کشور و با توجه به تولید واکسن در داخل کشور و با بهره گیری از تمام توان علمی و اجرایی نظام بهداشتی –درمانی کشوراز بروز موارد جدید این بیماری جلوگیری کنیم.
با واکسیناسیون هپاتیت B در نوزادان و گروه های پرخطر ، شیوع هپاتیت B درکشور رو به کاهش است و کنترل آن جزء اهداف عالی نظام سلامت می باشد . دستیابی به این اهداف مهم نیازمند ارتقاء سطح دانش جامعه و ایجاد فرهنگ آگاهی از بیماری هپاتیت ، آموزش و بیماریابی فعال در گروه های پرخطر بوده، به طوری که می توان با همکاری همه جانبه تمامی ارگان های مسئول به هدف حذف هپاتیت در وقت مقرر نائل آمده و شاهد کاهش بیشتر هپاتیت B در جامعه باشیم.
ایران درصدد است تا با همکاری بخش‌های علمی کشور تا سال ۱۴۱۰ بیماری هپاتیت c را در کشور حذف نمایند و برای تحقق این هدف لازم است سالانه ۲۰ هزار بیمار شناسایی و درمان شود. هدف از حذف این بیماری تا سال ۲۰۳۰ کاهش موارد جدید این بیماری به حداقل و درگیری کمتر بیمارستان ها و مراکز درمانی در درمان این بیماری می باشد. در حال حاضر حدود ۱۸۰ هزار نفر تا ۲۳۰ هزار نفر در کشور به هپاتیت c مبتلا هستند که بسیاری از آن‌ها، متأسفانه از بیماری خود مطلع نیستند.
در مورد هپاتیت B نیز تمام تلاش بر حذف این بیماری است، و با انجام واکسیناسیون ۹۸ درصد از نوزادان طی سال‌های اخیر، شیوع بیماری کاهش یافته است.
شیوع هپاتیت C در ایران کمتر از نیم درصد است ؛ این درحالی است که میزان شیوع هپاتیت C درکشورهای همسایه به چهار تا پنج درصد می رسد. ایران در خصوص میزان شیوع هپاتیت B و C کمترین آمار را در منطقه دارد و در این زمینه داروی مورد نیاز را تولید و آزمایشگاه های تخصصی را نیز دایر کرده است.
هپاتیت های ویروسی:
هپاتیت A: تماس با ویروس هپاتیت A از طریق غذا، آب آلوده و یا از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا ایجاد می شود. انواع خفیف هپاتیت A نیازمند درمان نیست و بیشتر افراد مبتلا بدون هیچ گونه آسیب دائمی وارد بر کبد به طور کامل بهبود می یابند.
هپاتیت B یک عفونت کبدی خطرناک ناشی از ویروس هپاتیت B(HBV) می‌باشد. در برخی بیماران، عفونت هپاتیت B مزمن شده و منجر به نارسایی کبدی، سرطان کبد یا سیروز می‌شود. سیروز کبدی بیماری است که باعث زخم و سخت شدن پایدار بافت کبدی می شود. این نوع هپاتیت به انواع حاد و مزمن تقسیم می شود. هپاتیت C از طریق خون آلوده (معمولا توسط استفاده مشترک از سوزن آلوده برای تزریق مواد مخدر) منتقل می‌شود.
هر دو هپاتیت B و C از طریق تماس با خون فرد آلوده می تواند منتقل گردد. در خصوص کاهش هپاتیت B واکسیناسیون نوزادان، افراد پرخطر و اقداماتی برای پیشگیری طی حدود ۲۷ سال اخیر انجام گردیده است و بار هپاتیت B در اکثر استان ها از ۲درصد کمتر شده است.
افراد و گروه‌های پرخطر:
افراد با رفتارهای پرخطر و افرادی که در زندان‌ها هستند، بیشتر در معرض ابتلا به هپاتیت هستند، اعتیاد و رفتار جنسی پرخطر از علل اصلی انتقال هپاتیت B می باشد. آمار مبتلایان به این بیماری در بین زندانیان بسیار زیاد بوده و اعتیاد، خالکوبی غیربهداشتی عامل اصلی شیوع هپاتیت در میان زندانیان است .در برنامه‌های وزارت بهداشت همه تلاش‌ها برای پیشگیری، مراقبت و درمان این بیماری در همه گروه سنی‌ها و همچنین گروه‌های پُرخطر است.برنامه واکسیناسیون برای این افراد به صورت سیستماتیک انجام می گردد.
واکسیناسیون هپاتیت در بزرگسالان:
خوشبختانه واکسن هپاتیت B در ایران توسط انستیتوپاستور تولید و توزیع می‌شود و بیش از ۳۶ میلیون ایرانی تاکنون واکسن هپاتیت B را دریافت کرده اند.واکسن هپاتیت Bاز سال 72 در برنامه واکسیناسیون کشوری قرار گرفت و در یک برنامه چهار ساله، متولدین ۶۸ تا ۷۲ را برای هپاتیت B واکسینه شدند
سلامت خونهای اهدایی:
از سال ۱۳۷۵ خون هایی که از افراد گرفته می شود از لحاظ هپاتیت مورد ارزیابی و بررسی قرار می گیرد و دیگر انتقال از طریق خون آلوده صورت میگیرد، اما افرادی که قبل از سال۱۳۷۵ خون گرفته اند و یا افرادی که اعتیاد تزریقی دارند در خطر ابتلا به هپاتیت C بوده اند. امروزه تزریق غیر بهداشتی و غیر ایمن مهم ترین راه انتقال هپاتیت C می باشد.
امنیت و سلامت:
هپاتیت های ویروسی در دهه های گذشته، یکی از مهمترین مشکلات بهداشتی بوده که سالانه سلامت میلیون ها نفر را مختل و منجر به ناتوانی و مرگ آنها شد،ه است. امروزه هپاتیت C به تنهایی بیش از ایدز در دنیا قربانی می گیرد؛ لذا لزوم همکاری بین المللی به منظور کنترل این بیماری ها بیش از پیش مسجل گردیده است. حذف هپاتیت های ویروسی تا سال2030 ، مرهون همکاری های بین المللی است.
. انتظار می رود همکاران محترم تمام توان علمی و اجرایی نظام بهداشتی – درمانی را جهت انجام برنامه های زیر به کار ببرند:
- اطلاع رسانی برای آگاهی مردم از راههای انتقال ویروس هپاتیت B,C
- تشویق به دوری از رفتارهای پرخطر
- برگزاری جلسات آموزش مجازی جهت اطلاع رسانی درخصوص هپاتیت های ویروسی و بیماریهای کبدی
- برنامه ریزی جهت بیماریابی ، مراقبت و درمان هپاتیت c و واکسیناسیون هپاتیت B
- بهبود ثبت بررسی و غربال گری مادران باردار، آرایشگران و سایر گروه های واجد شرایط در سامانه سیب
- واکسیناسیون فعال تر زندانیان، آرایشگران، کارگران شهرداری ها، غسالخانه ها، اهداء کنندگان مستمر خون، بیماران واجد شرایط از جمله افراد مبتلا به دیابت و سایر گروه های پر خطر و در معرض خطر طبق دستورالعمل های کشوری
- تقویت برنامه های آموزشی و مشاوره با افراد پر خطر و در معرض خطر و بیماریابی در مراکز جامع سلامت، پایگاههای بهداشتی و خانه های بهداشت
- جدی گرفتن پیگیری، بیمار یابی، مراقبت و ثبت برنامه مراقبت هپاتیت در سامانه سیب و پورتال کشوری.
مرکز بهداشت شرق کرج – واحد پیشگیری و مبارزه با بیماری ها